Kancalar Köyü

Yeşilin Maviyle Buluşması

Cemal Oyunu

Sonbaharda hasat sonu oynanan bir köy seyirlik oyunudur. Köyümüz Bulgaristan muhacirlerinden oluştuğu için oyun köyümüze Bulgaristan'dan gelmiştir. Oyunun asıl kökenleri ise Orta Asya'ya kadar uzanmaktadır.
Bizin köyümüzde CAMAL ismiyle oynanan bu oyun, hâlen Trakya'da birçok köyde oynanmaktadır. Oyun değişik yörelerde değişik isimlerle oynanır.

Oyunun ne zaman oynanacağı önceden köylü tarafından bilinmez. Sonbaharda veya harman sonunda yazın oynanır. Camal oynayacak olan köyün gençleri, oyunun hazırlıklarını gizli olarak yürütür. Öncelikle oyunda kullanılacak malzemeler temin edilir. Çok sayıda çan, zil ve çeşitli giysiler toplanır. Camallardan bir kısmı kadın kılığına girer, bazen yaşlı kadın, bazen ihtiyar, kambur, deveci, gelin ve damat gibi çeşitli kılıklara girerler.

Camal Başı oyunu yöneten kişidir, Başında kukulata ya da garip bir başlık, elinde asası, asasının üzerinde ve kendi üzerinde çanlar ve ziller vardır. Kambur kılığına giren camalın sırtında saman bağlanarak yapılmış bir kambur vardır. Diğer camallarda da çanlar tenekeler ve gürültü yapacak değişik aletler bulunur. Gece olunca büyük gürültüler kopararak ve naralar atarak kapı kapı dolaşır, girdikleri evlerde çeşitli seyirlik oyunlar oynarlar.

En çok oynanan oyunlar; gelin ve damat oyunu, deveci oyunu, kocakarı ile kızı oyunu gibi oyunlardır. Gittikleri evden kendilerine buğday verilir. Sonra toplanan buğdaylar satılarak parası camallar tarafından harcanır. Köyün gençlerinden oluşan camallar bu paralarla lokum, helva gibi yiyecekler alıp hep beraber yerler.

Yalova Altınova Geyikdere Köyü'nde 2009'da oynanan Camal Oyunu'dan görüntüler:

Gelin Kızdırma ve Düğünlerimiz

Köyümüzde düğünler üç gün üç gece sürer, tıpkı masallardaki gibi. Cuma günü akşamı kız evinde toplanır. Kına gecesi yapılır. Cumartesi gündüz yine kız evinde düğün olur. Cumartesi gecesi daha büyük bir kalabalıkla yapılan düğünde; kız tarafı kız evinde toplanmışken, erkek tarafı ise defne ağacının dallarına taktıkları mısır koçanlarını gazyağına batırıp kız evinin yolunu tutar.Bu sırada kız evinde düğün devam etmektedir. Ve erkek tarafının şarkılar ve meşaleler eşliğinde kız evine gelmesiyle gelin kızdırma merasimi başlamış olur.

Pazar günü gelin alma günü gelmiştir. Öğlen kız evine gelinir ve düğün yapılır. Sonra gelin alınır ve bu kez erkek evinde düğün başlar. O zamana kadar oynamayan kayınvalide bu kez kendi yaşıtlarıyla ağır oyun oynar. Düğün sona erince akşam yemeği hazırlıklarına başlanır, zira sadece erkek tarafının katıldığı damat kapama yemeği vardır sırada.

Tüm bunlardan sonra pazartesi sabahı ise yepyeni bir telaş başlar; Duvak düğünü. Sadece kadınlar arasında olan bu düğün de ise, bütün olay gelin ve kayınvalide arasında yaşanır. Gelin yedi kez oklavadan atlar, duvağını oklavaya dolayan kayınvalidesi kadın misafirlerin önünde gelininin duvağını yedi kez oklavaya dolayarak açar. Gelinin yere yatan kayınvalidesinin ayaklarını öpmesi ile tören sona erer.

 

Şeker Toplama

Bayramlarda eline poşetlerini alan çocuklar caminin önüne dizilir ve bayram namazının bitmesini sabırsızlıkla beklemeye başlarlar. Namazdan çıkanlar önce birbirleri ile bayramlaşır, sonra da sıra olmuş çocuklara yanlarında getirdikleri şekerleri dağıtırlar. Böylece bayram sabahı başlayan şeker toplama, bayram boyunca gezilen evlerde de devam eder.

Cumacık

Bir nevi şeker toplamaya benzeyen bu adet çok daha az yaygın olup, köyümüzde hala devam ettirilmektedir. Kandil akşamları ve Ramazan Ayının perşembe gününe denk gelen günleriyle yani   -cuma akşamı- ve her iki dini bayramın arife gününde, öğleden sonra köyün alt tarafına toplanan çocuklar sabırsızlıkla camiden duyulacak ikindi ezanını beklerler. İkindi okunur okunmaz, köyün ilk evinden başlayarak yanlarında getirdikleri naylon torbalar ile köydeki tüm evleri dolaşırlar. Tüm köy halkı önceden hazırlık yapmıştır. Evlerine gelen çocuklara döndürme (krep/akıtma), hamur kızartması veya şeker verirler.

Reklam

Yenge Gezme

Köy halkını düğünlere çağırmak için erkek ve bazen de kız tarafından tüm yengeler toplanırlar. Önceden erkek evinde hazırlanan düğün ekmeği küçük parçalar halinde dilimlenir ve köyün bir tarafından başlanarak tüm yengelerce kapı kapı dağıtılır ve köylüler düğüne davet edilir. Hatırı sayılır akrabalara düğün ekmeği yanında kına da verilir.

Telli Düğün Ekmeği

Düğüne davet için hazırlanan hafif tatlı bir çörektir. Erkek tarafında düğün çağırma günü hazırlanır. Ekmek hamurlanıp tepsiye yerleştirilince üzerine şekerleme ve çukulataların ambalajları yani yerel tabir ile tellerinden süslemeler yapılır. Daha sonra pişirilen ekmek dilimlenir ve yenge gezme sırasında ev ev dağıtılır. Artık çoğunlukla ekmek yerine bisküvi dağıtılmaktadır.